Panduan Permulaan AINS NILAM untuk Guru Baharu 2026: Langkah Pertama & Senarai Semak

ByAINS NILAM

Baru dilantik dan diberi tanggungjawab menguruskan NILAM di sekolah? Atau anda guru baharu yang belum pernah menyentuh sistem AINS langsung? Perasaan “tak tahu nak mula dari mana” itu sangat biasa – terutama apabila sistem digital menggantikan buku log yang mungkin anda pun tak sempat kenal.

Berita baiknya, AINS direka untuk memudahkan kerja guru, bukan menyusahkan. Sebaik anda faham beberapa langkah asas dan siapa bertanggungjawab atas apa, menguruskan NILAM menjadi jauh lebih mudah daripada zaman manual.

Panduan ini menyusun langkah permulaan khusus untuk guru baharu – daripada log masuk kali pertama, memahami papan pemuka, sehingga membantu murid bermula. Anggap ia senarai semak lengkap untuk minggu pertama anda.

Faham Dulu: Peranan Anda dalam Sistem AINS

Sebelum log masuk, penting untuk tahu di mana anda berdiri. Dalam ekosistem AINS, terdapat beberapa peranan guru yang berbeza, dan tugas anda bergantung pada peranan tersebut:

  • Guru Perpustakaan dan Media (GPM) – biasanya Penyelaras NILAM; ada kuasa untuk sahkan dan tolak rekod
  • Guru Kelas – membantu murid log masuk dan menggalakkan mereka merekod
  • Guru Data – menguruskan data murid dalam APDM
  • Pentadbir ICT – menguruskan akaun dan isu teknikal

Jika anda dilantik sebagai Penyelaras NILAM, tanggungjawab anda paling luas. Untuk memahami peranan ini sepenuhnya, rujuk panduan tugas Guru Penyelaras NILAM yang menerangkan fungsi audit rekod dengan lebih lanjut.

Langkah 1: Log Masuk Kali Pertama

Berbeza dengan sistem lain, AINS tiada borang pendaftaran berasingan. Anda log masuk menggunakan akaun DELIMa sedia ada:

  • Langkah 1: Layari portal AINS di ains.moe.gov.my
  • Langkah 2: Klik butang “Log Masuk dengan DELIMa”
  • Langkah 3: Pilih akaun DELIMa anda, atau klik “Gunakan akaun lain”
  • Langkah 4: Masukkan ID dan kata laluan DELIMa guru anda
  • Langkah 5: Klik “Teruskan” untuk masuk ke papan pemuka guru

Jika anda guru baharu dan belum mempunyai ID DELIMa, hubungi Pentadbir ICT atau Pejabat Pendidikan Daerah (PPD) untuk pengaktifan. Untuk isu log masuk, rujuk panduan cara selesaikan error log masuk AINS NILAM.

Langkah 2: Sahkan Sekolah Anda Berdaftar dengan AINS

Sebelum melangkah lebih jauh, pastikan sekolah anda memang menggunakan AINS. Ini langkah yang sering terlepas oleh guru baharu:

  • Semak dengan Penyelaras NILAM sedia ada atau Pentadbir ICT
  • Jika sekolah belum berdaftar, hanya pengetua atau Penyelaras NILAM boleh memohon melalui PPD
  • Murid dan guru individu tidak boleh memohon pendaftaran sekolah sendiri
  • Hanya sekolah berdaftar di bawah KPM akan disambungkan ke sistem

Jika sekolah anda di Johor, ambil maklum bahawa Johor menggunakan sistem berasingan. Untuk butiran, rujuk panduan AINS NILAM vs NILAM Johor.

Langkah 3: Kenali Papan Pemuka Guru

Setelah log masuk, luangkan masa memahami papan pemuka. Ia adalah pusat kawalan anda untuk memantau bacaan murid. Antara yang boleh anda lihat:

  • Ringkasan aktiviti murid – jumlah yang log masuk dan aktif
  • Senarai Murid – klik nama untuk lihat profil dan rekod individu
  • Statistik bacaan – mengikut kelas dan keseluruhan sekolah
  • Rekod menunggu semakan – entri yang mungkin perlu diaudit
  • Carta pencapaian – murid paling aktif membaca

Habiskan sedikit masa meneroka setiap bahagian. Semakin anda biasa dengan papan pemuka, semakin mudah menguruskan program sepanjang tahun. Untuk memahami cara menjana laporan daripada data ini, rujuk panduan cara jana laporan NILAM.

Langkah 4: Bantu Murid Bermula

Salah satu tugas utama guru pada awal sesi adalah memastikan murid boleh log masuk dan mula merekod. Berikut yang perlu anda pastikan:

  • Semua murid ada akaun DELIMa aktif – terutama murid Tahun 1 dan Tingkatan 1
  • Murid yang tiada dalam senarai – rujuk Guru Data untuk kemas kini APDM
  • Bimbing log masuk pertama – tunjukkan cara akses AINS melalui DELIMa
  • Ajar cara merekod – bantu murid masukkan rekod pertama mereka

Untuk murid baharu yang belum ada ID, panduan cara dapatkan ID DELIMa untuk murid baharu sangat berguna untuk dikongsi. Dan untuk mengajar murid merekod dengan betul, rujuk cara isi rekod NILAM dalam sistem AINS.

Langkah 5: Faham Model “Pra-Lulus” Rekod

Perkara penting yang guru baharu perlu tahu: AINS menggunakan model pra-lulus (pre-approved). Ini mengubah cara anda bekerja berbanding sistem manual:

  • Rekod murid terus dikira lulus apabila dihantar – tiada kelulusan satu per satu
  • Peranan guru ialah mengaudit dan menolak rekod yang tidak sah, bukan meluluskan setiap satu
  • Hanya GPM boleh menolak atau meluluskan semula rekod
  • Mata dikira automatik oleh sistem

Jadi anda tidak perlu semak setiap entri. Fokus pada audit sampel dan menolak rekod yang jelas tidak sah atau berulang. Untuk langkah penuh, rujuk panduan cara sahkan dan tolak rekod murid.

Senarai Semak Minggu Pertama Guru Baharu

Untuk memudahkan permulaan anda, gunakan senarai semak ringkas ini:

  • ☐ Log masuk ke AINS dengan akaun DELIMa berjaya
  • ☐ Sahkan sekolah berdaftar dengan AINS
  • ☐ Terokai papan pemuka dan Senarai Murid
  • ☐ Semak murid mana yang belum aktifkan akaun
  • ☐ Rujuk Guru Data untuk murid yang tiada dalam sistem
  • ☐ Faham cara audit dan tolak rekod (jika GPM)
  • ☐ Rancang aktiviti galakan membaca untuk kelas
  • ☐ Tetapkan rutin mingguan untuk semak rekod

Dengan menyelesaikan senarai ini, anda sudah bersedia menguruskan NILAM dengan yakin sepanjang tahun.

Tips untuk Guru Baharu Menguruskan NILAM

Beberapa nasihat praktikal daripada amalan guru berpengalaman:

  • Mulakan dengan aktiviti mudah – DEAR atau bicara buku untuk membina momentum
  • Agihkan tugas – libatkan guru kelas untuk memantau kelas masing-masing
  • Gunakan data untuk bertindak – kenal pasti murid pasif lebih awal
  • Tetapkan rutin audit – mingguan lebih mudah daripada bertimbun
  • Jangan segan bertanya – rujuk Penyelaras NILAM berpengalaman di sekolah

Untuk idea aktiviti yang boleh anda laksanakan segera, rujuk panduan senarai aktiviti galakan membaca untuk sekolah.

Perkembangan Terkini Sistem AINS

Sebagai guru baharu, elok tahu bahawa AINS telah melalui beberapa fasa kematangan. Sepanjang 2025, sistem ini diperkukuh sebagai persediaan untuk sesi 2026:

  • Mulai 1 Jun 2025 – pengurusan dan helpdesk AINS diambil alih sepenuhnya oleh BSTP KPM
  • Sekitar November 2025 – sistem menjalani kerja migrasi ke infrastruktur KPM sendiri
  • Sesi 2026 – AINS kini menjadi platform rasmi yang mantap di seluruh Malaysia

Ini bermakna AINS kini adalah produk dalaman KPM sepenuhnya. Jika anda menghadapi isu teknikal yang tidak dapat diselesaikan di sekolah, rujuk panduan helpdesk dan cara buat aduan AINS NILAM.

Soalan Lazim (FAQ)

Log masuk ke ains.moe.gov.my menggunakan akaun DELIMa guru anda. Tiada pendaftaran berasingan diperlukan. Kemudian terokai papan pemuka dan Senarai Murid.

Hubungi Pentadbir ICT sekolah atau PPD untuk pengaktifan ID DELIMa guru anda. Ia diuruskan melalui sistem KPM.

Tidak. AINS menggunakan model pra-lulus – rekod terus dikira lulus. Tugas anda ialah mengaudit dan menolak rekod yang tidak sah (jika anda GPM).

Kemungkinan data APDM belum dikemas kini atau murid belum log masuk. Rujuk Guru Data sekolah untuk kemas kini APDM.

Hanya pengetua atau Penyelaras NILAM boleh memohon pendaftaran sekolah melalui PPD. Guru individu tidak boleh memohon sendiri.

Anda membantu murid log masuk, menggalakkan mereka merekod, dan memantau penglibatan kelas anda. Tugas audit rekod dibuat oleh GPM.

Rujuk Penyelaras NILAM berpengalaman di sekolah, Pentadbir ICT, atau helpdesk BSTP KPM untuk isu yang lebih besar.

Kesimpulan

Memulakan tugas dengan AINS NILAM sebagai guru baharu sebenarnya tidak menakutkan – kuncinya adalah faham peranan anda dan ikut langkah asas satu demi satu. Daripada log masuk kali pertama hingga membantu murid bermula, setiap langkah membina keyakinan anda menguruskan program ini.

Ingat, anda tidak perlu tahu segala-galanya pada hari pertama. Mulakan dengan senarai semak minggu pertama, terokai papan pemuka, dan jangan segan merujuk rakan guru yang berpengalaman. Dengan model pra-lulus yang memudahkan kerja dan data yang membantu anda memantau, menguruskan NILAM secara digital jauh lebih ringan daripada zaman buku log. Yang paling penting, peranan anda bukan sekadar mengurus sistem – tetapi membina budaya membaca yang bermakna dalam kalangan murid.

Panduan Berkaitan

Untuk membantu perjalanan anda sebagai guru NILAM, rujuk juga panduan berikut: