Cara Jana & Muat Turun Laporan NILAM dalam AINS untuk Guru, PPD & JPN (Panduan 2026)

Tibanya musim mesyuarat, dan ketua panitia minta “laporan NILAM sekolah”. Atau PPD hantar e-mel meminta statistik bacaan daerah. Jika anda guru yang baru pegang tugas ini, perasaan panik itu biasa – di mana nak cari laporan, dan format apa yang patut dihantar?

Berita baiknya, sistem AINS menjadikan proses ini jauh lebih mudah daripada zaman buku log manual. Tidak perlu lagi kira tangan atau susun fail satu-satu. Beberapa klik sahaja, laporan siap dalam PDF atau Excel.

Panduan ini menerangkan langkah jana dan muat turun laporan untuk setiap peringkat – guru sekolah, PPD, dan JPN – beserta tips memilih jenis laporan yang betul untuk keperluan anda.

Siapa Boleh Jana Laporan? (Faham Akses Dulu)

Sebelum mula, penting faham bahawa akses laporan berbeza mengikut peranan anda dalam sistem. Ini menentukan apa yang anda boleh lihat:

Guru Sekolah (GPM/Penyelaras) – akses data murid di sekolah sendiri sahaja
Akaun PPD – ada penapis (filter) mengikut sekolah dalam daerah berkenaan
Akaun JPN – ada penapis mengikut daerah dan sekolah dalam negeri berkenaan

Maksudnya, semakin tinggi peringkat, semakin luas data yang boleh ditapis. Seorang pegawai JPN boleh menyaring sehingga ke peringkat sekolah individu, manakala guru sekolah fokus pada muridnya sendiri.

Apa Yang Anda Boleh Lihat dalam Dashboard

Setelah log masuk ke dashboard guru di portal AINS, anda akan nampak gambaran keseluruhan literasi. Antara maklumat utama:

Jumlah murid yang telah log masuk dan aktif
Rekod diluluskan dan ditolak – status keseluruhan
Carta murid unggul – pembaca paling aktif
Statistik bacaan mengikut kelas atau keseluruhan sekolah

Untuk melihat butiran seorang murid, klik nama mereka dalam Senarai Murid. Profil murid memaparkan lima bahagian: maklumat murid, senarai rekod, bacaan keseluruhan terkumpul, bacaan tahun semasa, dan statistik bacaan tahun semasa.

Cara Jana Laporan NILAM (Langkah demi Langkah)

Proses asas menjana laporan adalah sama untuk semua peringkat. Berikut langkahnya:

Langkah 1: Log masuk ke portal AINS di ains.moe.gov.my menggunakan akaun DELIMa anda
Langkah 2: Buka dashboard mengikut peranan anda (guru, PPD, atau JPN)
Langkah 3: Gunakan penapis (filter) untuk pilih skop – kelas, sekolah, atau daerah
Langkah 4: Pilih jenis laporan yang anda perlukan (lihat senarai di bawah)
Langkah 5: Klik butang “Muat Turun” untuk dapatkan laporan
Langkah 6: Pilih format PDF (untuk cetak/mesyuarat) atau Excel (untuk analisis lanjut)

Jika anda menghadapi masalah log masuk sebelum sampai ke peringkat ini, rujuk panduan cara selesaikan error log masuk AINS NILAM.

Jenis-Jenis Laporan & Bila Guna Yang Mana

Sistem AINS menawarkan beberapa jenis laporan. Memilih yang betul menjimatkan masa anda:

Jenis Laporan	Sesuai Untuk
Laporan Bacaan Harian	Pemantauan aktiviti semasa minggu sibuk
Laporan Mingguan / Bulanan	Mesyuarat panitia atau laporan berkala
Laporan Mengikut Jenis Buku	Analisis kepelbagaian bahan bacaan murid
Laporan Pencapaian Murid	Mengenal pasti calon anugerah & murid pasif
Statistik Keseluruhan Sekolah	Pelaporan kepada pentadbir, PPD, atau JPN

Tip praktikal: untuk mesyuarat, PDF lebih kemas dipaparkan. Untuk menganalisis trend atau menyusun data sendiri, Excel lebih fleksibel kerana boleh diisih dan dikira.

Format PDF vs Excel: Mana Satu Pilih?

Ramai guru keliru bila nak guna format yang mana. Panduan ringkas:

Pilih PDF – bila laporan untuk dicetak, dibentang dalam mesyuarat, atau dihantar sebagai dokumen rasmi yang kemas
Pilih Excel – bila anda perlu mengisih data, membuat pengiraan tambahan, atau menggabungkan dengan rekod lain

Bagi laporan yang dihantar ke PPD atau JPN, semak dahulu format yang mereka minta – sesetengah pejabat ada keperluan tertentu.

Cara Guna Laporan untuk Tindakan (Bukan Sekadar Simpan)

Laporan hanya bernilai jika digunakan. Inilah perbezaan antara guru yang sekadar “hantar laporan” dengan yang benar-benar memperbaiki budaya membaca sekolah:

Kenal pasti murid pasif – murid yang belum log sebarang bacaan perlu sokongan segera
Pantau rekod ditolak – jika banyak rekod ditolak, mungkin murid perlu bimbingan cara isi rekod
Bentangkan dalam mesyuarat – statistik AINS menjadi bahan perbincangan jawatankuasa PSS
Raikan murid unggul – umumkan pembaca top setiap bulan untuk motivasi
Rancang intervensi – jika data tunjuk kelas tertentu kurang aktif, adakan sesi bacaan khas

Untuk membantu murid yang rekodnya kerap ditolak, anda boleh kongsi panduan cara isi rekod NILAM dalam sistem AINS dan contoh ulasan buku NILAM dengan mereka.

Tips Mengurus Pelaporan dengan Cekap

Berdasarkan amalan guru yang berpengalaman, ini cara meringankan beban pelaporan:

Jana laporan secara berkala – bulanan lebih mudah daripada mengumpul setahun sekali gus
Simpan salinan setiap bulan – memudahkan perbandingan trend dari semasa ke semasa
Gunakan penapis dengan bijak – tapis ikut kelas untuk laporan yang fokus dan mudah dibaca
Selaraskan dengan guru kelas – agihkan tugas semakan supaya tidak tertumpu pada seorang
Pastikan data APDM tepat – murid yang tiada dalam senarai mungkin belum dikemas kini dalam APDM

Masalah Biasa Semasa Jana Laporan & Cara Atasi

Berdasarkan aduan guru yang kerap, ini isu yang sering timbul:

Murid tiada dalam senarai – kemungkinan data APDM belum dikemas kini; rujuk Guru Data sekolah
Laporan kosong atau tak lengkap – pastikan murid telah log masuk dan merekod dalam AINS
Butang muat turun tak berfungsi – cuba pelayar lain atau bersihkan cache; cuba semula pada waktu kurang sibuk
Statistik nampak tak tepat – semak penapis yang dipilih; mungkin skop tersilap set
Tak boleh akses dashboard – pastikan akaun DELIMa anda mempunyai peranan guru yang betul

Soalan Lazim (FAQ)

Laporan boleh dimuat turun dalam format PDF atau Excel. PDF sesuai untuk cetak dan mesyuarat, manakala Excel sesuai untuk analisis data.

Ya. Akaun PPD ada penapis mengikut sekolah dalam daerah, manakala JPN ada penapis mengikut daerah dan sekolah dalam negeri.

Kemungkinan besar maklumat murid belum dikemas kini dalam APDM, atau murid belum log masuk ke AINS. Rujuk Guru Data sekolah anda.

Sesetengah sistem pentadbiran membenarkan muat naik pukal atau import data. Namun, secara amnya murid merekod sendiri dan guru mengesahkan.

Bergantung pada keperluan, tetapi laporan bulanan adalah amalan baik untuk memantau trend dan bersedia untuk mesyuarat berkala.

Pastikan murid benar-benar menghantar rekod dalam AINS, bukan sekadar membaca. Semak juga penapis skop yang anda pilih.

Kesimpulan

Menjana laporan NILAM dalam AINS sebenarnya mudah sebaik anda faham dua perkara: akses anda bergantung pada peranan (guru, PPD, atau JPN), dan jenis laporan perlu dipadankan dengan tujuan anda. Dengan pilihan PDF dan Excel, anda boleh sediakan dokumen yang kemas untuk mesyuarat atau data mentah untuk analisis.

Tetapi ingat, laporan yang paling berguna bukan yang paling kemas – tetapi yang digunakan untuk bertindak. Gunakan data untuk mengenal pasti murid yang perlukan sokongan, meraikan pembaca cemerlang, dan merancang program membaca yang lebih berkesan. Di situlah nilai sebenar sistem digital ini terserlah.